به نام یاور همیشگی  مرجع دوم ابتدایی

اگر شما بامشكل  ديكته نويسي يك دانش آموز رو به رو شويد چه خواهيد كرد؟

آيا مشكل به اين جهت است كه دانش آموز به اندازه كافي تمرين و تكرار نكرده است؟

آيا مشكل دانش آموز به اين خاطر است كه سرزنش ، تحقير و مؤاخذه نشده است؟

انواع اشتباهاتي كه كودك در درس ديكته دارد همه از يك نوع و يك سنخ نيستند ، تا با يك روش همه ي آن اشتباهات را از بين برد.

ابتدا بايد از هوش طبيعي بچه مطمئن بود. بعد غلطهاي ديكته هاي او را دسته بندي كرد و نوع غلطها را با توجه به جدول جدا كرد.

كه غلطها از كدام سنخ هستند و بعد به روش آموزشي مخصوص به هر نوع غلط روي آورد.

وارونه يا قرينه نويسي

مشكل در تمييز ديداري

ناكافي بودن دقت

غلطهاي مربوط به حافظه ي توالي ديداري

كم بودن حافظه ي ديداري

ناكافي بودن حساسيت شنيداري

مشكلات آموزشي

در درمان نارسانويسي بايد نوع خطاي نارسا نويسي را مشخص كرد و سپس علت يا علل آن خطاها را شناخت و به ترميم و درمان پرداخت .

1 – كج نويسي بيش از حد :

 الف: بسيار نزديك بودن بازو به بدن

ب: بسيار سفت گرفتن شصت

ج: دور بودن خيلي زياد نوك قلم از انگشتان

د: صحيح نبودن جهت كاغذ

ه: درست نبودن جهت حركت قلم

2 – راست نويسي بيش ازحد

 الف: بسيار دور بودن بازو از بدن

ب: بسيار نزديك بودن انگشتان به سر قلم

ج: هدايت قلم به تنهايي توسط انگشت سبابه

د: ناصحيح بودن جهت كاغذ

3 – پرفشار نوشتن

 الف : فشار روان بيش از حد انگشت سبابه

ب: استفاده از قلم نامناسب

ج: نازك بودن بيش از حد قلم

4 – كم رنگ نويسي بيش از حد

 الف: بيش از حد اوريب يا راست نگه داشتن قلم

ب: چرخش نوك قلم به يك سمت

ج: قطر بيش از حد قلم

5 – زاويه دار نويسي بيش از حد

 الف: سفت بودن بيش از حد شست

ب : بيش از حد شل نگه داشتن قلم

ج : حركت بيش از حد كند قلم

6 – نامرتب نويسي بيش از حد الف: نبودن آزادي حركت

ب : حركت بيش از حد كند دست

ج: محكم گرفتن قلم

د: نادرست يا ناراحت بودن وضعيت

7 – فاصله گذاري بيش از حد

الف: پيشرفت بيش از حد سريع قلم به سمت چپ

ب : حركت بيش از حد و سريع جانبي

در اختيار قرار دادن يك روان نويس براي كشيدن خطوط به دلخواه

يك وايت برد كوچك براي ترسيم نقاشي

قرار دادن يك گچ خوب در اختيار كودك بر نوشتن روي تخته سياه

اصلاح وضعيت نشستن كودك در هنگام انجام تكاليف

قرار دادن كاغذ يا دفتر كودك بطورصحيح در جلوي كودك

اصلاح نحوه ي مداد دست گرفتن كودك

استفاده از مدادهاي باريك و با قطر كم براي كودكاني كه انگشتان و عضلات كوچك و بزرگ دست آنان ضعيف است.

الف. استفاده از خمير بازي و ساختن اشكال مختلف

ب. مچاله كردن روزنامه يا كاغذ باطله توسط دست

ت. باز و بسته كردن ، زيپ ، دكمه ي لباس و بند كفش

ث. حركت انگشتان دست وقتي شما اشاره مي كنيد توسط كودك

ج. رسم خطوط بوسيله چوب روي ماسه يا شن

چ. باز و بسته كردن قفل – پيچ و مهره

ح. بازي با گل رس و درست كردن وسايل مختلف

8. رسم يك خط توسط كودك بين خطوط موازي ( آزمون فراستيك

9. كامل كردن شكلهاي نقطه چين

10. رسم اشكال توسط انگشت آغشته به رنگ

11. پر كردن و كامل كردن اشكال هندسي نقطه چين

12. نوشتن كلمات و حروف ناقص و كامل كردن آنها توسط حروف

13. نوشتن كودك بين دو خط موازي

1 – براي تقويت هماهنگي چشم و دست بايد ابتدا از غلبه طرفي سمت چپ و يا راست كودك مطمئن شد.

الف- شوت كردن توپ از فاصله دو يا سه متري توسط كودك و يادداشت پاي غالب

ب – نگاه كردن كودك از سوراخ يك كاغذ يا يك لوله و يادداشت چشم مورد استفاده

پ- استفاده از ساعت و شنيدن صداي ساعت توسط كودك و يادداشت گوش برتر

ت- استفاده از نخ و سوزن و يادداشت دست غالب كه كودك از آن استفاده كرده است.

اگر كودك برتري اندامهاي راست يا چپ داشت تمرين هاي مربوط به هماهنگي چشم و دست را شروع مي كنيم.

اما اگر كودك از سه اندام راست و يك اندام چپ استفاده مي كند با انجام تمرينات گفته شده سعي مي كنيم كه كودك از آن اندام چپ كمتر استفاده كند.

ااما اگر از دو اندام چپ و دو اندام راست استفاده كرد، برتري را به طرفي مي دهيم كه دست وي در آن طرف قرار دارد.

الف- انداختن توپ در حلقه ي ميني بسكت

ب – ماهيگيري با استفاه از نوعي اسباب بازي

پ- كوبيدن ميخ

ت- تيراندازي با تفنگهاي پلاستيكي

ث- انداختن توپ چسبناك به سوي هدف

ج- انداختن حلقه ي پلاستيكي دور ميله ي ثابت

چ- بازي با توپ و راكت

تمام اين تمرينات بايد در فضايي پرشور و شوق باشد و بعد از هر موفقيت يك تقويت كننده نيز ارائه شود.

اگر مشكل دانش آموز با اين تمرينات برطرف نشد مربي بايد علل نارسانويسي را بداند و به اصلاح آن مشكل بپردازد.

عدم مهارتهاي پايه اي مانند چرخاندن ، فشار دادن ، گرفتن و امثال آن

عدم رشد مهارتها و هماهنگي هاي حركتي و حركتهاي ظريف ، كه براي نوشتن لازم هستند.

عدم حركت مناسب انگشتان

عدم هماهنگي چشم و دست

فاصله ي نامناسب سر كودك با كاغذ به هنگام نوشتن

استفاده از ميز و صندلي نامناسب

بي قراري و پرتحركي

عدم هماهنگي كلي بدن

خطا در ادراك ديداري واژه ها

عدم يادگيري مفاهيم پايه اي مانند : بالا ، پايين ، زير ، رو

فقر نارسايي آموزشي

موارد بالا خلاصه اي بود كه ذكر شد در كتاب به تفصيل نوشته شده است.

براي درمان و ترميم وارونه نويسي و قرينه نويسي فعاليتهاي مربوط به درمان نارسانويسي مفيد است.

علاوه بر آن اقدامات زيررا مي توان انجام داد.

1- تن آگاهي

2 – نام بردن اندامها توسط كودك

3 – استفاده از آدمك مقوايي كه اندامش جدا مي شود

علت عمده اين غلطها ضعف حافظه ي ديداري است يعني كودك قادر نيست به خاطر بياورد كه تصوير حرف و و نظر چگونه است.

نشان دادن تصوير و پنهان كردن آن و خواستن از كودك كه جزئيات تصويرها را بيادآورد

اضافه كردن تصوير به تمرين اول تا وقتي كه حافظه ي ديداري كودك به حد طبيعي يا بالاتر برسد.

يك تصوير نسبتاً مركب به دانش آموزان نشان ميدهيم و از او مي خواهيم تا كل و اجزاء آن را بخاطر بسپارد.

استفاده از انواع اسباب بازيهاي آموزشي مربوط به حافظه مثل دومينو

نوشتن املاء كلماتي كه روي كارت است روي هوا

تهيه كارتهايي با نوشتن كلمات هم خانواده روي آن براي اينكه كودك درك كند كه كلمات نوشته شده همه يك ريشه دارند.

الف: براي اينكه تمرينهايي كه گفته شد تأثير زيادي داشته باشد بايد با ايجاد انگيزه و رغبت به تمرينهاي بيشتري پرداخت و حافظه ي طوطي وار يا كوتاه مدت را تقويت كرد تا به ميان مدت و بلندمدت تبديل شود.

ب : وقتي كه حافظه ي ديداري تقويت شده و باز هم كودك اشتباه داشت بايد دقت كودك را بالا برد.

اين توانايي به تشخيص تفاوت يك چيز از چيز ديگر مربوط مي شود.

مثلاً تشخيص : «ر» از «ز» «ع» از «غ»

رسم تصاوير مشابه و جدا كردن تصوير مورد نظر ، توسط كودك

تهيه ي كارت و نوشتن كلماتي روي آن و خواستن كلمه ي موردنظر كه سمت راست است از كلمات سمت چپ توسط كودك

در اين مهارت كودك بايد يك چيز را از زمينه ي محيطي آن تشخيص دهد.

با داشتن اين مهارت كودك مي تواند حروف كوچك «ب» و «ت» را در ميان واژه ها به خوبي درك نمايد و بين هر كدام از آن حروف و كل كلمه تميز قابيل شود.

تشخيص تصوير موردنظر ما در ميان نقاشيها و طرحهاي يك نقاشي توسط كودك

نوشتن حروف در هم و تشخيص حرف موردنظر توسط كودك

پ : اكمال ديداري

توانايي باز شناسي يك چيز بدون اينكه كل آن نشان داده شود.

تهيه ي كارتهايي كه واژه هايي ، سايه دار و نسبتاً ناقص در آن نوشته شود

كامل كردن اشكال هندسي ناقص

تكميل طرحهايي ناقص از حيوانات مختلف

كامل كردن حروف ناقص

ث : هماهنگي ديداري – حركتي :

توانايي هماهنگ ساختن ديدار از يك شي ء و حركت قسمتهاي مختلف بدن

تكميل تصاوير هندسي و ساير اشكال با نقطه چين

كپي كردن اشكال هندسي و نقاشي حيوانات – ساختمان و اشياء

ث : حافظه ي توالي ديداري

توانايي يادآوري آنچه ديده ايم ، به همان ترتيبي كه بوده دانش آموزاني كه از اين مهارت به اندازه كافي برخوردار نيستند در تجسم و ترتيب و توالي حروف دچار مشكل مي شوند. مثال : مادر را «مارد» مي نويسد.

انجام چند حركت بدني و از كودك مي خواهيم آن حركات را تكرار كند.

نوشتن حروف روي يك كارت از دانش آموزي خواهيم بعد از ديدن آنها را به ترتيب از سمت راست به چپ نام برد.

بجاي حروف از كلمات استفاده مي كنيم.