علایم کم کاری تیروئید در بزرگسالان و کودکان

کم کاری تیروئید به بیماری ای اطلاق می شود که غده ی تیروئید شما مقادیر کافی از هورمون های مهم و اختصاصی این غده را، تولید نکند.

زنان، به ویژه زنان بالای 50 سال، احتمال بیشتری دارد که به کم کاری تیروئید مبتلا گردند.

باید بدانید که به دلیل فعالیت های مرتبط با هورمون های مترشحه از تیروئید، کم کاری تیروئید تعادل طبیعی واکنش های شیمیایی بدن تان را مختل می کند.

کم کاری تیروئید در مراحل اولیه اش به ندرت سبب ظهور علایم بیماری می شود ولی در اغلب مواقع، کم کاری تیروئید درمان نشده می تواند سبب ایجاد شماری از اختلالات در سلامتی گردد؛ از جمله: چاقی، درد مفصل، ناباروری و بیماری قلبی.

خوشبختانه برای تشخیص کم کاری تیروئید آزمایش های دقیق سنجش عملکرد تیروئید در دسترس هستند و درمان کم کاری تیروئید با هورمون های تیروئید صنعتی معمولا راحت، ایمن(وقتی که دوز مناسبی از دارو مصرف شود) و موثر است.

علایم بیماری

علایم و نشانه های بیماری تیروئید بسیار گسترده هستند و به مقدار عدم کفایت هورمونی بستگی دارد. به طور کلی شما در این اختلال هورمونی، حتی اگر در مراحل اولیه، عوارض این بیماری ظاهر نگردد، پس از گذشت سال ها، اغلب عارضه تان دچار پیشرفت و شدیدتر شدن می گردد. در ابتدا به ندرت ممکن است که متوجه نشانه های کم کاری تیروئید نظیر خستگی و کسل شدن گردید و ممکن است به سهولت آن ها را به پیری و افزایش سن خود نسبت دهید و توجه چندانی نکنید ولی به موازات این که به تدریج کاهش متابولیسم و سوخت و ساز بدن تان ادامه می یابد ممکن است نشانه ها و علایم آشکار بیشتری در شما توسعه یابد. علایم بیماری کم کاری تیروئید ممکن است شامل موارد زیر باشند:

* خستگی

* تنبلی و احساس کسل بودن

* افزایش حساسیت به سرما

* یبوست

* پوست خشک و رنگ پریده

* صورت متورم

* صدای خشن و گرفته

* افزایش سطوح کلسترول خون

* افزایش وزن ناخواسته

* درد، حساسیت و سفت شدن عضلانی

* درد، سختی یا تورم مفاصل

* ضعف عضلانی

* دوره های قاعدگی شدیدتر از حالت عادی

* ناخن ها و موهای شکننده

* افسردگی

اگر کم کاری تیروئید درمان نشود، نشانه ها و علایم بیماری به تدریج شدیدتر می گردند. تحریک مداوم تیروئید ناشی از ترشحات هورمونی از هیپوفیز به منظور آزادسازی هورمون های بیشتر، ممکن است منجر به افزایش حجم تیروئید (گواتر) گردد. به علاوه ممکن است با پیشرفت بیماری بیشتر دچار فراموشی شوید و روندهای فکری شما آهسته تر شود و یا احساس افسردگی کنید.

کم کاری تیروئید پیشرفته که به نام میکزودم نامیده می شود نادر است ولی وقتی این حالت ایجاد گردد می تواند تهدیدی برای زندگی شما محسوب شود. علایم این نوع کم کاری تیروئید پیشرفته عبارت است از: فشار خون پایین، کاهش تنفس، کاهش حرارت بدن، اختلال توجه و عدم پاسخ به محرک ها و حتی کما. لازم به ذکر است که در موارد بسیاری میکزودم می تواند کشنده باشد.

کم کاری تیروئید در کودکان و نوجوانان:

اگر چه کم کاری تیروئید اغلب بر زنان میانسال و مسن اثر می گذارد ولی هر شخصی می تواند بدین عارضه مبتلا شود، از جمله: کودکان و نوجوانان. در ابتدا کودکانی که بدون غده تیروئید و یا با غده تیروئیدی با عملکرد نامناسب متولد می شوند ممکن است شماری از علایم و نشانه های کم کالری تیروئید را داشته باشند.

اگر در یک نوزاد مشکلاتی مرتبط با کم کاری تیروئید وجود داشته باشد، عارضه های ظهور یافته معمولا عبارت هستند از:

* زرد شدن پوست و سفیدی چشم ها (زردی)

در اغلب موارد این حالت هنگامی به وقوع می پیوندد که کبد کودک نمی تواند مولکولی به نام بیلی روبین را متابولیزه نماید. بیلی روبین در موقع تخریب گلبول های قرمز و فرسودگی مکانیسم های معمول بدنی ایجاد می شود.

* گرفتگی مداوم گلو

* زبان بزرگ و متورم

* تورم در صورت

به موازات پیشرفت بیماری، ممکن است که کودکان در غذا خوردن مشکل پیدا کنند و رشد و نمو طبیعی آن ها مختل شود.

آن ها ممکن است همچنین عارضه هایی به شرح زیر را داشته باشند:

* یبوست

* نیروی عضلانی کم

* خواب آلودگی بیش از حد

اگر کم کاری تیروئید در کودکان درمان نگردد حتی در موارد خفیف و ملایم اش نیز می تواند منجر به عقب افتادگی جسمی و ذهنی در کودک گردد.

به طور کلی در کودکان و نوجوانان مبتلا به کم کاری تیروئید نشانه هایی مشابه با علایم بیماری بزرگسالان ظهور می کند ولی همچنین ممکن است در آن ها یک سری مشکلات به شرح زیر ایجاد گردد:

* رشد ضعیف که منجر به کوتاهی قد کودک می گردد

* تاخیر در ظهور دندان های دائمی

* بلوغ دیررس

* تکامل و پیشرفت ذهنی نامطلوب و ضعیف

لازم به ذکر است که اگر کم کاری تیروئید در کودکان در اسرع وقت تشخیص داده نشود و درمان نشود می تواند تغییرات غیر قابل جبرانی را ایجاد نماید.

ادامه دارد ...

اگر می خواهید با پزشکان سایت مشورت کنید، اینجا را کلیک کنید.

برای شرکت در بحث های انجمن سایت مرتبط با بهداشت و سلامت، اینجا را کلیک کنید. 

*مطالب مرتبط:

تیروئید، پُرکاری و کم کاری آن

نگذارید نوزادتان عقب مانده شود

از اختلالات تیروئید بیشتر بدانیم

درمان کم کاری مادرزادی تیروئید

کم‌ کاری مادرزادی تیرویید

تغذیه درکم کاری تیروئید

علایم کم کاری تیروئید

در کم کاری تیروئید، سطح ترشح هورمون های تنظیم کننده ی سوخت و ساز ( متابولیسم ) بدن یا به عبارت دیگر، میزان مصرف چربی ها، پروتئین ها و کربوهیدرات ها، 15-40 درصد کاهش می یابد؛ بنابراین برخی علایم بیماری دقیقاً، برعکس علایم ناشی از پرکاری تیروئید است. شایع ترین این علایم عبارت اند از: کاهش ضربان قلب، خستگی، خواب آلودگی مفرط ، افت هوشیاری، اختلال حواس، کاهش حافظه، افزایش وزن بدن بدون افزایش مصرف غذا، یبوست، خشن شدن صدا، افتادگی پلک ها، پف آلود شدن صورت، عدم تحمل سرما، خشک و ضخیم شدن پوست و مو، سردرد و اختلال شدید د رعادات ماهیانه.

درمان

عمده ترین اقدام درمانی ، هورمون درمانی است. علی رغم این که بسیاری ازعلایم ، بعد از چند ماه درمان دارویی برطرف می شوند اما مبتلایان به این بیماری باید تمام عمر تحت نظر پزشک متخصص باشند. حمایت تغذیه ای این بیماران، به ویژه از نظر مواد مغذی که برای ساخته شدن هورمون تیروئید لازم است، همراه با درمان دارویی، بسیار اهمیت دارد.

رژیم غذایی در کم کاری تیروئید:

1- برخلاف مبتلایان به پرکاری تیروئید، این بیماران باید از مصرف زیاد مواد غذایی گواتروژن پرهیز کنند و سبزی جات را به صورت پخته مصرف نمایند. مواد غذایی گواتروژن شامل انواع کلم، شلغم،  روغن گلزا ( کانولا ) ، بادام زمینی،  ارزن و سویا  است.

2- سویا می تواند مانع جذب کافی داروهای تیروئید شود. بنابراین باید در مصرف آن احتیاط گردد.

3- توجه داشته باشید که از نمک در پایان پخت غذا استفاده کنید، زیرا در غیر این صورت ید موجود در نمک هنگام برداشتن درب ظرف غذا، همراه با بخار خارج می شود. در این صورت شما میزان ید کمتری از آن چه که انتظار می رود دریافت خواهید کرد. در ضمن نمک یددار را نباید در شیشه های شفاف و در معرض نور نگهداری کرد.

4- توجه کنید که زیاده روی در مصرف ید باعث کم کاری تیروئید خواهد شد.

5- تنظیم کالری دریافتی برای جلوگیری از افزایش وزن ضروری است. برای این منظور مشاوره با کارشناس تغذیه، همراه با استفاده از درمان دارویی توصیه می شود.

6- اطمینان نسبت به تأمین مقادیرکافی ویتامین های C ، A، E  و ویتامین های گروه B به ویژه B2  ، B3  ،  B6  که برای تولید هورمون تیروئید ضروری هستند لازم است. لذا مصرف منظم مواد غذایی زیر در برنامه ی غذایی روزانه توصیه می شود:

* منابع مناسب ویتامین C: توت فرنگی،  آناناس، هندوانه، موز ، سیب زمینی و هلو .

* منابع مناسب ویتامین A: جگر، تخم مرغ ، ماهی های روغنی، سبزی های سبز رنگ ( به جز گیاهان خانواده ای کلم )، سبزی ها و میوه های زرد و نارنجی رنگ. هر چه این میوه ها و سبزی ها پررنگ تر باشند غلظت ویتامین در آنها بیشتر است.

* منابع مناسب ویتامین E: روغن های گیاهی،مغز دانه ها ( به جز بادام زمینی ) وغلات.

* منابع مناسب ویتامین B: غلات سبوس دار، گوشت گاو، گوشت ماکیان و ماهی .

* استفاده از منابع مناسب غنی از روی، نظیر غذاهای دریایی، گوشت قرمز، گوشت ماکیان و غلات سبوس دار.

* استفاده از مکمل مولتی ویتامین و املاح در کنار منابع غذایی بالا.

*مصرف منظم منابع غنی از فیبر، نظیر سبزی ها، میوه هایی مانند انجیر،  آلو، سیب ، مرکبات، همچنین حبوبات و غلات  سبوس  دار، برای برطرف شدن یبوست.

*نوشیدن آب به مقدارکافی (حداقل 7 لیوان) بسیار ضروری است.

* پرهیز از مصرف قند های ساده مانند قند و شکر، شیرینی جات و ...

* پرهیز از مصرف زیاد نوشیدنی های کافئین دار، میانه روی در مصرف فرآورده های شیری و گندم.

* استفاده از منابع غنی از آهن مانند جگر، گوشت قرمز و غلات غنی شده با آهن، به ویژه در افرادی که دارای کم خونی ناشی از فقر آهن نیز می باشند.

* استفاده از منابع غنی B12  مانند جگر گاو، جگر مرغ، گوشت گاو، ماهی قزل آلا به ویژه در افرادی که دارای کم خونی ناشی از کمبود این ویتامین هستند. عدم توجه به کم خونی با هر منشائی که باشد، در تشدید ضعف و خستگی و بسیاری از علایم دیگر مؤثر خواهد بود.

* استفاده از اسیدهای چرب ضروری به ویژه مکمل امگا – 3  که منبع غنی آن ماهی های روغنی آب های سرد هستند، می تواند در تخفیف برخی علایم مفید باشد. کمبود اسیدهای چرب ضروری می تواند باعث بر هم خوردن تعادل در عملکرد غده ی تیروئید شود.

با توجه به آن چه که ذکر شد، اصلاح رژیم غذایی با توجه به نوع بیماری تیروئید بسیار مهم است.در ضمن باید در نظر داشته باشید که در پرکاری و کم کاری تیروئید، رژیم غذایی هرگز نمی توان جایگزین درمان دارویی باشد؛ بلکه باید به عنوان یک اقدام تکمیلی بسیار مفید همراه با درمان دراویی در طول زندگی مورد توجه قرار گیرد.