برنامه غربالگري پيش دبستاني بالزر- مارتين
برنامه غربالگري پيش دبستاني بالزر- مارتين
در مدرسه من st. columba Nursey School در واشينگتن و در ديگر مراکز کودکان اين برنامه غربالگري به کار درمانگران کمک مي کند که کودکان با اختلال احتمالي پردازش حسي تشخيص داده شوند. برنامه توسط A.Blazer-martin Ph.D. Occupational therapist طراحي شده که يک تست استاندارد نشده باليني براي تشخيص ابتدايي ريسک فاکتورهاي اختلالات يادگيري و مشکلات رفتاري در کودکان پيش دبستاني 3 تا 5 ساله است
يک قسمت از اين برنامه غربالگري پرسشنامه اي است که توسط والدين کودکان پر مي شود.
به اين پرسشنامه نگاه کنيد . شما رفتارهايي را که براي تشخيص اختلالات پردازش حسي مهم هستند خواهيد يافت.
پرسشنامه اختلالات حسي حرکتي والدين کودکان پيش دبستاني
پاسخهاي شما بيشترين دقت را خواهند داشت در صورتيکه ابتدا کليه سوالات را خوانده و آنهايي که در کودک ديده مي شود با پاسخ مثبت مشخص نماييد.
1- آيا کودک شما مشخصا" به تماس حساس است بله خير
- هميشه تماس را به عنوان يک کودک آرامبخش و دلپذير نمي يابد
- وقتي صورت و سرش را مي شويم بيشتر از بچه هاي هم سن خود اذيت مي شود.
- به کوتاه کردن مو يا گرفتن ناخن واکنش منفي مي دهد
- نسبت به پارچه ها احساس ناخنک زدن مي کند
- براي لباس پوشيدن خيلي هياهو مي کند براي مثال يقه را دوست ندارد يا از لباسهاي يقه اسکي خوشش نمي آيد يا در پوشيدن جوراب يا کلاه يا کت خيلي ناراحت مي شود و لباسهاي شل را ترجيح مي دهد.
- با پوشيدن لباسهاي آستين بلند و شلوارهاي بلند احساس ناراحتي مي کند و ترجيح مي دهد تا آنجا که ممکن است کوتاه باشند
- حتي در هواي گرم نيز لباسهاي آستين بلند و شلوارهاي بلند را ترجيح مي دهد.
- از فعاليتهاي همراه با کثيفي مثل بازي با خمير يا گل رس يا رنگ بازي با دست اجتناب مي کند
- به تحريکات دردناک بيش از حد واکنش مي دهد
- به تحريکات دردناک کمتر از نرمال واکنش مي دهد
- تمايل دارد از گروه پس بکشد يا ديگران را هل دهد يا با آنها برخوردکند ( ضربه بزند) و در مسابقات نزديک خيلي تحريک پذير است .
2- آيا کودک شما از فعاليتهاي همراه با حرکت سريع يا چرخش به دور خود در زمين بازي يا منزل لذت مي برد. شايد بدون يا اندکي سرگيجه بله خير
- تاب بازي را با سرعت زياد و بلند و طولاني مدت دوست دارد
- استفاده مکرر از چرخ و فلک را دوست دارد
- مخصوصا" در منزل دوست دارد روي مبلمان يا تخت خواب بالا و پايين بپرد و بازي کند يا از صندلي هاي راحتي متحرک استفاده مي کند
- از حالت سر و ته لذت مي برد
- از بازي هايي که همراه با بستن چشم هستند لذت مي برد
- از بازيهايي که در پارکها همراه با چرخش هستند مثل اسب سواري لذت مي برد
3- آيا کودک شما در فعاليتهايي که مستلزم حرکت سريع يا حرکت سريع بدن در فضا است با احتياط برخورد مي کند
بله خير
- تمايل به اجتناب از تاب بازي يا سرخوردن دارد يا آنها را با تاخير انجام مي دهد
- بازي با الاکلنگ يا بالا پايين رفتن از پله برقي را دوست ندارد
- آيا از ارتفاع و در بالا رفتن احتياط مي کند
- از حرکت دادن لذت مي برد اما حرکت داده شدن توسط ديگران را دوست ندارد مخصوصا" اگر غير قابل پيش بيني باشد
- امتحان فعاليتهاي حرکتي را دوست ندارد يا در يادگيري آنها مشکل دارد
- در بالا رفتن يا پايين آمدن از پله ها يا تپه مشکل دارد
- تمايل دارد که در ماشين به بيماري حرکت( motion sickness) مبتلا شود
4- آيا کودک شما حساسيت غير معمول به بو ها دارد بله خير
- در تشخيص چيزها از طريق بوي آنها مشکل دارد
- از بوهاي معمولي به سبب حس کردن نامطبوع آنها شکايت مي کند ( بوهاي خوب را نا مطبوع حس مي کنند)
- تمايل دارند که بوهاي نامطبوع را ناديده بگيرند ( بوي نامطبوع را حس نمي کنند)
5- آيا کودک شما بيش از حد به سر و صدا حساس است براي مثال در صداهايي که ديگران را آزا نمي دهد گوش خود را مي گيرد و از آن صدا آزرده مي شود بله خير
6- آيا در مورد شنوايي کودک تا به حال نگران شده ايد بله خير
7- آيا تا به حال نگران گفتار يا مهارتهاي گفتاري کودک شده ايد بله خير
8- آيا تا به حال نگران بينايي کودک شده ايد بله خير
9- آيا کودک شما بدني شل تر از ديگر کودکان هم سن خود دارد بله خير
- تمايل به افتادن روي صندلي و يا پهن شدن روي صندلي دارد
- احساس مي کنيد کودک به اندازه کافي محکم نيست وقتي به او لباس مي پوشانيد
- در چرخاندن دکمه يا دسته هايي که نياز به مقداري فشار دارند مشکل دارد
- در زمان فعاليتهاي بدني و تفريحات خارج از منزل زود خسته مي شود
- در گرفتن اشيا با دست مثل مداد يا قاشق خيلي شل است
- در جبران شلي زمينه اي اشيا را خيلي محکم مي گيرد.
10- آيا کودک شما مي تواند خودش لباس بپوشد و دستها را در آستين بگذارد يا دستکش جوراب را خودش بپوشد
بله خير
11- آيا شما احساس مي کنيد که کودک شما ( بالاتر از 4 سال) مي تواتند ار مداد شمعي يا مارکر يا مداد استفاده نمايد
بله خير
12- ايا کودک شما در بازيهاي فيزيکي که حاوي دويدن و پريدن و استفاده از وسايل بازي بزرگ مي شود شرکت مي کند
بله خير
13- آيا کودک بطور خودبخودي فعاليتهايي را که نيازمند دستمالي اشيا کوچک است جستجو مي کند
بله خير
- از لوگوها لذت مي برد
- از ساختن با بلوکها لذت مي برد
- از ساختن با استفاده از اشيا کوچک مثل مهره ها يا ني يا تکمه يا نمد يا گوي هاي پنبه اي لذت مي برد
14- آيا کودک شما بطور خودبخودي از فعاليتهايي که در آنها ابزارهايي نظير مدادشمعي يا مداد يا مارکر يا قيچي بکار مي رود لذت مي برد بله خير
15- آيا شما تصور مي کنيد که کودک شما توجه کافي به اشيايي که از آنها لذت مي برد دارد بله خير
16- آيا شما فکر مي کنيد که کودک شما درست در زماني که نياز است کاملا" تمرکز داشته باشد تمايل به بيقراري دارد.
بله خير
17- آيا کودک شما در تنظيم خواب خود مشکل دارد بله خير
- براي خوابيدن در شب زمان بيشتري نسبت به ديگر کودکان لازم دارد
- به عنوان کودک کوليک دارد
- هرگز چرت نمي زند يا زودتر از ديگر کودکان بلند مي شود
- در به خواب رفتن مشکل دارد
- هنوز بطور رضايت بخشي در طول شب نمي خوابد
18- آيا کودک شما يکي از موارد زير را دارد
- عفونتهاي مکرر گوش
- آلرژي
- بيماري شديد يا جراحي
اگر بله توضيح دهيد
19- لطفا" هرگونه حالت مشخصه کودکتان را که شما فکر مي کنيد براي ما مناسب است که بدانيم توضيح دهيد.
مداخلات رفتاري ( لوواس)
با مداخله زودرس تعدادي از کودکان اوتيستيک يا اختلال نافذ رشد يا بيماريهاي مرتبط قادر بوده اند تا سن 7 سالگي آموزش معمولي و عملکرد ذهني معمولي بيابند. اين کودکان در جريان معمولي آموزشهاي کلاسي در مدرسه قرار رفتند و توانستند بدون کمک به تحصيل و زندگي خود ادامه دهند. آنها افزايش بارزي در رشد عملکرد ذهني و هوشي خود نشان دادند و در خلال آزمون هاي هوشي استاندارد نمرات خوبي دريافت کردند آنها همچنين در مقايسه با هم سن و سالان خود از لحاظ عملکرد اجتماعي و هيجاني قابل تشخيص نبودند. حتي در کودکاني که به حد رشدي هم سن هاي خود نرسيدند کيفيت زندگي آنها به نحو مطلوبي از آنچه که ياد گرفته بودند بهبود پيدا کرد . کاهش هاي قابل توقف رفتارهاي نامناسب و کسب مهارتهاي گفتاري پايه اي قابل دسترس هستند. اين کودکان عضو فعالتري در خانواده مي شوند و قادر خواهند بود با محدوديتهاي کمتري در آموزش کلاسي حضور يابند.
روش لوواس lovaas method
اين متد که يک نوع آناليز رفتاري کاربردي Applied Behavior Analysis (ABA) مي باشد که توسط روانشناس Ivar Lovaas UVLA بکار برده شد يک روش برنامه ريزي شده براي کودکان اوتيسمي پيش از دبستان مي باشد. در اين روش از تکنيکهاي مدل سازي و پاداش رفتارهاي مناسب و بي تفاوتي يا بي پاسخي به رفتارهاي نامناسب استفاده مي شود. عموما" اين روش شامل 30 تا 40 ساعت آموزش مهارتهاي گفتاري و رفتار درماني ها و آموزشهاي آکادميک است آموزش شامل 4 تا 6 ساعت در روز و 5 تا 7 روز در هفته است. بعضي تحقيقات پيشرفت واضحي را در 50 درصد کودکاني که اين نوع درمان را دريافت کرده اند ديده شده است . روش لوواس توجهات زيادي را به خود جلب نموده است ولي به همراه ديگر درمانها نياز به مطالعات بيشتري دارد.
روش لوواس
مدل لواس آناليز کاربردي رفتاري است که در دپارتمان روانشناسي دانشگاه UCLA تحت نظارت دکتر لواس شکل گرفته است . اين روش بر اساس تجربيات باليني گسترده و در نتيجه تحقيق بيش از 40 سال پايه گذاشته شده است و هم اکنون نيز اين کار را تحت نظارت دکتر لواس براي بهبود بيشتر ادامه دارد.
در موسسه لواس رفتارها درماني بصورت محکم و پيشرونده و ابداعي با هر دو روش باليني و مشاوره براي کودکان اوتيستيک يا بيماريهاي مرتبط پيش مي رود.
در مدرسه من st. columba Nursey School در واشينگتن و در ديگر مراکز کودکان اين برنامه غربالگري به کار درمانگران کمک مي کند که کودکان با اختلال احتمالي پردازش حسي تشخيص داده شوند. برنامه توسط A.Blazer-martin Ph.D. Occupational therapist طراحي شده که يک تست استاندارد نشده باليني براي تشخيص ابتدايي ريسک فاکتورهاي اختلالات يادگيري و مشکلات رفتاري در کودکان پيش دبستاني 3 تا 5 ساله است
يک قسمت از اين برنامه غربالگري پرسشنامه اي است که توسط والدين کودکان پر مي شود.
به اين پرسشنامه نگاه کنيد . شما رفتارهايي را که براي تشخيص اختلالات پردازش حسي مهم هستند خواهيد يافت.
پرسشنامه اختلالات حسي حرکتي والدين کودکان پيش دبستاني
پاسخهاي شما بيشترين دقت را خواهند داشت در صورتيکه ابتدا کليه سوالات را خوانده و آنهايي که در کودک ديده مي شود با پاسخ مثبت مشخص نماييد.
1- آيا کودک شما مشخصا" به تماس حساس است بله خير
- هميشه تماس را به عنوان يک کودک آرامبخش و دلپذير نمي يابد
- وقتي صورت و سرش را مي شويم بيشتر از بچه هاي هم سن خود اذيت مي شود.
- به کوتاه کردن مو يا گرفتن ناخن واکنش منفي مي دهد
- نسبت به پارچه ها احساس ناخنک زدن مي کند
- براي لباس پوشيدن خيلي هياهو مي کند براي مثال يقه را دوست ندارد يا از لباسهاي يقه اسکي خوشش نمي آيد يا در پوشيدن جوراب يا کلاه يا کت خيلي ناراحت مي شود و لباسهاي شل را ترجيح مي دهد.
- با پوشيدن لباسهاي آستين بلند و شلوارهاي بلند احساس ناراحتي مي کند و ترجيح مي دهد تا آنجا که ممکن است کوتاه باشند
- حتي در هواي گرم نيز لباسهاي آستين بلند و شلوارهاي بلند را ترجيح مي دهد.
- از فعاليتهاي همراه با کثيفي مثل بازي با خمير يا گل رس يا رنگ بازي با دست اجتناب مي کند
- به تحريکات دردناک بيش از حد واکنش مي دهد
- به تحريکات دردناک کمتر از نرمال واکنش مي دهد
- تمايل دارد از گروه پس بکشد يا ديگران را هل دهد يا با آنها برخوردکند ( ضربه بزند) و در مسابقات نزديک خيلي تحريک پذير است .
2- آيا کودک شما از فعاليتهاي همراه با حرکت سريع يا چرخش به دور خود در زمين بازي يا منزل لذت مي برد. شايد بدون يا اندکي سرگيجه بله خير
- تاب بازي را با سرعت زياد و بلند و طولاني مدت دوست دارد
- استفاده مکرر از چرخ و فلک را دوست دارد
- مخصوصا" در منزل دوست دارد روي مبلمان يا تخت خواب بالا و پايين بپرد و بازي کند يا از صندلي هاي راحتي متحرک استفاده مي کند
- از حالت سر و ته لذت مي برد
- از بازي هايي که همراه با بستن چشم هستند لذت مي برد
- از بازيهايي که در پارکها همراه با چرخش هستند مثل اسب سواري لذت مي برد
3- آيا کودک شما در فعاليتهايي که مستلزم حرکت سريع يا حرکت سريع بدن در فضا است با احتياط برخورد مي کند
بله خير
- تمايل به اجتناب از تاب بازي يا سرخوردن دارد يا آنها را با تاخير انجام مي دهد
- بازي با الاکلنگ يا بالا پايين رفتن از پله برقي را دوست ندارد
- آيا از ارتفاع و در بالا رفتن احتياط مي کند
- از حرکت دادن لذت مي برد اما حرکت داده شدن توسط ديگران را دوست ندارد مخصوصا" اگر غير قابل پيش بيني باشد
- امتحان فعاليتهاي حرکتي را دوست ندارد يا در يادگيري آنها مشکل دارد
- در بالا رفتن يا پايين آمدن از پله ها يا تپه مشکل دارد
- تمايل دارد که در ماشين به بيماري حرکت( motion sickness) مبتلا شود
4- آيا کودک شما حساسيت غير معمول به بو ها دارد بله خير
- در تشخيص چيزها از طريق بوي آنها مشکل دارد
- از بوهاي معمولي به سبب حس کردن نامطبوع آنها شکايت مي کند ( بوهاي خوب را نا مطبوع حس مي کنند)
- تمايل دارند که بوهاي نامطبوع را ناديده بگيرند ( بوي نامطبوع را حس نمي کنند)
5- آيا کودک شما بيش از حد به سر و صدا حساس است براي مثال در صداهايي که ديگران را آزا نمي دهد گوش خود را مي گيرد و از آن صدا آزرده مي شود بله خير
6- آيا در مورد شنوايي کودک تا به حال نگران شده ايد بله خير
7- آيا تا به حال نگران گفتار يا مهارتهاي گفتاري کودک شده ايد بله خير
8- آيا تا به حال نگران بينايي کودک شده ايد بله خير
9- آيا کودک شما بدني شل تر از ديگر کودکان هم سن خود دارد بله خير
- تمايل به افتادن روي صندلي و يا پهن شدن روي صندلي دارد
- احساس مي کنيد کودک به اندازه کافي محکم نيست وقتي به او لباس مي پوشانيد
- در چرخاندن دکمه يا دسته هايي که نياز به مقداري فشار دارند مشکل دارد
- در زمان فعاليتهاي بدني و تفريحات خارج از منزل زود خسته مي شود
- در گرفتن اشيا با دست مثل مداد يا قاشق خيلي شل است
- در جبران شلي زمينه اي اشيا را خيلي محکم مي گيرد.
10- آيا کودک شما مي تواند خودش لباس بپوشد و دستها را در آستين بگذارد يا دستکش جوراب را خودش بپوشد
بله خير
11- آيا شما احساس مي کنيد که کودک شما ( بالاتر از 4 سال) مي تواتند ار مداد شمعي يا مارکر يا مداد استفاده نمايد
بله خير
12- ايا کودک شما در بازيهاي فيزيکي که حاوي دويدن و پريدن و استفاده از وسايل بازي بزرگ مي شود شرکت مي کند
بله خير
13- آيا کودک بطور خودبخودي فعاليتهايي را که نيازمند دستمالي اشيا کوچک است جستجو مي کند
بله خير
- از لوگوها لذت مي برد
- از ساختن با بلوکها لذت مي برد
- از ساختن با استفاده از اشيا کوچک مثل مهره ها يا ني يا تکمه يا نمد يا گوي هاي پنبه اي لذت مي برد
14- آيا کودک شما بطور خودبخودي از فعاليتهايي که در آنها ابزارهايي نظير مدادشمعي يا مداد يا مارکر يا قيچي بکار مي رود لذت مي برد بله خير
15- آيا شما تصور مي کنيد که کودک شما توجه کافي به اشيايي که از آنها لذت مي برد دارد بله خير
16- آيا شما فکر مي کنيد که کودک شما درست در زماني که نياز است کاملا" تمرکز داشته باشد تمايل به بيقراري دارد.
بله خير
17- آيا کودک شما در تنظيم خواب خود مشکل دارد بله خير
- براي خوابيدن در شب زمان بيشتري نسبت به ديگر کودکان لازم دارد
- به عنوان کودک کوليک دارد
- هرگز چرت نمي زند يا زودتر از ديگر کودکان بلند مي شود
- در به خواب رفتن مشکل دارد
- هنوز بطور رضايت بخشي در طول شب نمي خوابد
18- آيا کودک شما يکي از موارد زير را دارد
- عفونتهاي مکرر گوش
- آلرژي
- بيماري شديد يا جراحي
اگر بله توضيح دهيد
19- لطفا" هرگونه حالت مشخصه کودکتان را که شما فکر مي کنيد براي ما مناسب است که بدانيم توضيح دهيد.
مداخلات رفتاري ( لوواس)
با مداخله زودرس تعدادي از کودکان اوتيستيک يا اختلال نافذ رشد يا بيماريهاي مرتبط قادر بوده اند تا سن 7 سالگي آموزش معمولي و عملکرد ذهني معمولي بيابند. اين کودکان در جريان معمولي آموزشهاي کلاسي در مدرسه قرار رفتند و توانستند بدون کمک به تحصيل و زندگي خود ادامه دهند. آنها افزايش بارزي در رشد عملکرد ذهني و هوشي خود نشان دادند و در خلال آزمون هاي هوشي استاندارد نمرات خوبي دريافت کردند آنها همچنين در مقايسه با هم سن و سالان خود از لحاظ عملکرد اجتماعي و هيجاني قابل تشخيص نبودند. حتي در کودکاني که به حد رشدي هم سن هاي خود نرسيدند کيفيت زندگي آنها به نحو مطلوبي از آنچه که ياد گرفته بودند بهبود پيدا کرد . کاهش هاي قابل توقف رفتارهاي نامناسب و کسب مهارتهاي گفتاري پايه اي قابل دسترس هستند. اين کودکان عضو فعالتري در خانواده مي شوند و قادر خواهند بود با محدوديتهاي کمتري در آموزش کلاسي حضور يابند.
روش لوواس lovaas method
اين متد که يک نوع آناليز رفتاري کاربردي Applied Behavior Analysis (ABA) مي باشد که توسط روانشناس Ivar Lovaas UVLA بکار برده شد يک روش برنامه ريزي شده براي کودکان اوتيسمي پيش از دبستان مي باشد. در اين روش از تکنيکهاي مدل سازي و پاداش رفتارهاي مناسب و بي تفاوتي يا بي پاسخي به رفتارهاي نامناسب استفاده مي شود. عموما" اين روش شامل 30 تا 40 ساعت آموزش مهارتهاي گفتاري و رفتار درماني ها و آموزشهاي آکادميک است آموزش شامل 4 تا 6 ساعت در روز و 5 تا 7 روز در هفته است. بعضي تحقيقات پيشرفت واضحي را در 50 درصد کودکاني که اين نوع درمان را دريافت کرده اند ديده شده است . روش لوواس توجهات زيادي را به خود جلب نموده است ولي به همراه ديگر درمانها نياز به مطالعات بيشتري دارد.
روش لوواس
مدل لواس آناليز کاربردي رفتاري است که در دپارتمان روانشناسي دانشگاه UCLA تحت نظارت دکتر لواس شکل گرفته است . اين روش بر اساس تجربيات باليني گسترده و در نتيجه تحقيق بيش از 40 سال پايه گذاشته شده است و هم اکنون نيز اين کار را تحت نظارت دکتر لواس براي بهبود بيشتر ادامه دارد.
در موسسه لواس رفتارها درماني بصورت محکم و پيشرونده و ابداعي با هر دو روش باليني و مشاوره براي کودکان اوتيستيک يا بيماريهاي مرتبط پيش مي رود.
+ نوشته شده در سه شنبه ۲۵ خرداد ۱۳۸۹ ساعت 16 توسط صولت شریفی
|
