ضرب المثل های شعری


آه دل مظلوم به سوهان ماند           گر خود نبرد،برنده راتیز کند

آن قفس بگسست و آن هندو گريخت           آن سبو بشكست و آن پيمانه ريخت

اگرزپای در افتی،بدانی این معنی          که دستگیری یاران چه لذتی دارد

از روی حساب چون نمک نام علیست         زان روی قسم خورندمردم به نمک

آنقدرگرم است بازارمکافات عمل          دیده گربینا بودهرروز، روزمحشراست

از پدرغمگین مشوجان پسرزیرا که او          گرتوراسیلی زند، ازمهربانی می زند

ازخدابرگشتگان راکارچندان سخت نیست          سخت کارمابود کزماخدابرگشته است

اسب مرادت زیر ران آمد، مده جولان          که هرکس برزمین افتد ازآن دشواربرخیزد

باآنکه خداوند کریم است ورحیم           گندم ندهد بارچو جو می کاری

بلا نديده دعا را شروع بايد كرد        علاج واقعه قبل از وقوع بايد كرد   

به دوست چه عزیزاست رازدل مگشای          که دوست نیزبگویدبه دوستان عزیز

به هرکس دوستی کردم،شدآخردشمن جانم          به هرکس لاف یکرنگی زدم آخردورنگ آمد

به هر چمن که رسیدی گلی بچین وبرو          به پای گل منشین آنقدرکه خار شوی

تاحیاتی هست مارا،روزی مامی رسد          آب تاجاری بود،این آسیادرگردش است

جایی تانیفتد دوست قدردوست کی داند           شکسته استخوان داند بهای مومیایی را        

جوانی شمع ره کردم که یابم نوجوانی را          نجستم نوجوانی راهدرکردم جوانی را

جوانی صرف نادانی شدوپیری پشیمانی          دریغا روزپیری آدمی هشیارمی گردد

جهان همیشه به کام یکی نمی گردد          که آسیای طبیعت به نوبت است ای دوست

چرازخلق بترسی،خداسبب ساز است          دری که بنده ببندد،در دگربازاست

چون شود دشمن ملایم احتیاط از کف مده          مکرها در پرده باشد،آب زیر کاه را

چوعلم آموختی ازحرص آنگه ترس کاندرشب          چودزدی باچراغ آیدگزیده تربردکالا

چه خوش گفت آن نهاوندي به طوسي            كه مرگ خر بود سگ را عروسي

حسن يوسف  يد بيضا دم عيسي داريم               آنچه خوبان همه دارند تو به يكجا داري

خمير مايه ي  دكّان شيشه گر سنگ است            عدو شود سبب خير اگر خدا خواهد

خواجه پندارد که روزی ده دهد          نی همی داندکه روزی ده دهد

خنده از گل گریه ازابر بهار آموختم          من زهر صاحبدلی یک شمّه کار آموختم

چند گویی ملک شد آبادوآزادند مردم          گردوصدعطارگوید،مشک بایدخودببوید

دگرچیزی است شرط آدمیت درجهان ورنه          کسی ازچشم وگوش ودست پاآدم نمی گردد

دیوانه چودیوانه ببیندخوشش آید          مجنون چوسیه دانه ببیندخوشش آید

رفت آن عهد که نیکی رسدازکس به کسی          این زمان ترک بدی هرکه کند احسان است

رفتی وفراموش شد آن عهدوقسم          از دل برود هرآنچه ازدیده برفت 

رتبه می خواهی چوخورشید از خلایق دورباش          سایه ازهمراهی مردم به خاک افتاده است

زبان سرخ سر سبز مي دهد بر باد           به هوش باش كه سر در سر زبان نكني

زليخا خورد بس حسرت كه يوسف گشت زنداني   چرا عاقل كند كاري كه باز آرد پشيماني 

زندگی قصه ی تلخی است که ازآغازش          بس که آزرده شدم چشم به پایان دارم

زهشیاران عالم هرکه رادیدم غمی دارد          دلادیوانه شودیوانگی هم عالمی دارد

سفردور کند ازجان مرد خامی را          کباب پخته نگرددمگربه گردیدن

سیلی خوری زدهراگربد کنی به خلق          درکیفرفلک غلط واشتباه نیست

سنگ بی قیمت اگرکاسه ی زرین شکند          قیمت سنگ نیفزاید وزرکم نشود

شنیده ای که کلاهی چوبر هوافکنی          هزار چرخ زندتارسددوباره به زمین

دردجوع آدمی راهست درمانی ولی           جیفه خواران جهان راسیرکردن مشکل است

عیب مردم فاش کردن بد ترین عیب هاست          عیب گو اول کندبی پرده عیب خویش را

قوّتی هرگزنداردتیربی زورکمان          همت پیران جوانان رابه منزل می برد

گدا بهر طمع فرزند کور می خواهد          طبیب بی مروت خلق را رنجور می خواهد

گر دايره ي كوزه  ز گوهر سازند           از كوزه همان برون تراود كه در اوست

گر وانمی کنی گرهی،خود گره مباش          ابرو گشاده باش چودستت گشاده نیست

گرمحبت درمیان باشد تکلف گو مباش          شیرمادر در حلاوت بی نیازازشکراست

گرکسی راخوارسازی تاکنی خود را عزیز          عاقبت آن خار،خاررهگذارت می شود

گرمیسرنشود بوسه زدن پایش را          هرکجاپای نهد بوسه زنم جایش را

گر نويسم شرح آن بي حد شود           مثنوي هفتاد من كاغذ شود 

ما و مجنون هم سفر بوديم در دشت جنون        او به مطلب ها رسيد و ما هنوز آواره ايم

مرد بی برگ ونوارابه حقارت منگر          کوزه بی دسته جو بینی،به دو دستش بردار

مرو به هند برو با خداي خويش بساز            به هركجا كه روي آسمان  همين رنگ است

نام احمد نام جمله انبياست          چونكه صد آمد نود هم پيش ماست 

نظر كردن با درويشان منافي با بزرگي نيست   سليمان با چنان حشمت نظر ها بود با مورش

وقت سخن مترس وبگوآنچه گفتنی است          شمشیرروزمعرکه زشت است درنیام

هیچ می دانی جرامستی خوشی دارد زپی   زان که درعالم همیشه آدم نادان خوش است         

هزاران خون دل بایدکه نخلی با ثمرگردد          جگرهاخون شودتایک پسرمثل پدرگردد

یامسلمان باش یاکافر،دورنگی تابه کی           یامقیم کعبه شویاساکن بتخانه باش